Zamek Sułkowskich w Bielsku-Białej Autor : Martens kategoria: Zamek







Zamek Książąt Sułkowskich zalicza się do jednych z największych i najstarszych zabytków miasta Bielsko-Biała. Mieści się w części wschodniej Starego Miasta w okolicy głównej drogi biegnącej przez miasto.



Wysokość : 325.00 m n.p.m.

  Zamek Sułkowskich w Bielsku-Białej został wzniesiony w wieku XIV. Inicjatorem budowy zamku był cieszyński książę Przemysław I Noszak. Przez następne stulecia stanowił siedzibę cieszyńskich Piastów. Już z początku włączony został do systemu fortyfikacji Bielska i pozostał najważniejszym elementem jego obwarowań. Pełnił też rolę śląskiej warowni granicznej, pilnując granicy państwowej i dzielnicowej na Białej.
  
  Końcem  XVI wieku zamek rozpoczęto zmieniać w szlachecką rezydencję. Od roku 1572 zamek stanowi administracyjno-gospodarcze centrum bielskiego kraju (od 1752 roku Bielskie księstwo) jak również siedzibę jego właścicieli. Remonty bardzo zmieniły i wymazały dawny styl zamku.  W okresie 1855-1864 miała miejsce ostatnia przebudowa (zrobiono m.in. eklektycznąa fasadę zwrócona ku placu Bolesława Chrobrego). Od roku 1945 na zamku znajduje się siedziba Muzeum w Bielsku-Białej.
 
  W muzeum można podziwiać  XIX-wieczną klatkę schodową, wystawę europejskiej sztuki i polskiej od XIV do XVII wieku,  salę militariów i myśliwskiej sztuki, salon muzyczny, salon biedermeierowski, galerię malarstwa polskiego i europejskiego od XIX do XX wieku, galerię współczesnej sztuki rejonu, wystawę przedstawiającą historię zamku, Bielska, Białej i okolic, wystawę etnograficzną, wystawę grafiki przełomu XIX i XX wieku, wystawę malarstwa portretowego od roku 1800 do lat trzydziestych XX wieku, wnętrza z prezentacją pamiątek po rodzinie Sułkowskich i salę z rycerzem - lapidarium.

 

 Historia Zamku Sułkowskich w Bielsku-Białej
 
  Jak mówi legenda w miejscu dzisiejszego zamku w Bielsku-Białej zlokalizowany był  gródek rozbójników napadających na podróżnych kupców. Książę opolski Kazimierz rozprawił się ze zbójcami i przejął  gród. Na jego miejscu zbudował myśliwski zameczek. Jak pokazał czas został on rozbudowany do rozmiarów nader dużego zamku.  Przy zamku rozwinęło się miasto Bielsko.

  Z XIV wieku wywodzą się najstarsze fragmenty zamku. Kolejne wieki przyniosły częściową rozbudowę i coraz większe przekształcenia. Obecny wygląd Zamku Sułkowskich pochodzi z okresów ostatniej przebudowy z drugiej połowy XIX wieku. Wymazała ona całkowicie dawne właściwości na obiekcie. W okresie 1899-1973, w miejscu widocznego dzisiaj od wschodniej strony oporowego muru wybudowanego z cegły, zlokalizowany był ciąg Bazarów Zamkowych tworzących ciekawą architektoniczną podbudowę dla bryły zamku. Bazary zburzone pozostały w związku z poszerzaniem ulicy Zamkowej.
 
  Przez ponad dwa wieki zamek spełniał rolę jednej z siedzib panujących nad Księstwem Cieszyńskim Piastów. Od roku 1572 pozostał centrum administracyjno-gospodarczym samodzielnego stanowego państwa bielskiego , jakim rządy swoje prowadzili przedstawiciele szlacheckich rodzin Promnitzów, Schaffgotschów, Sunneghów, Solmsów i Haugwitzów. Od roku 1752 zostało podniesione do pozycji księstwa i było pod rządami rodziny Sułkowskich. Księstwo Bielskie istniało do 1849 roku. W tym czasie podczas wprowadzania w Austrii nowego podziału administracyjnego, zlikwidowano stare struktury feudalne. Tereny Księstwa Bielskiego znajdują się w składzie bielskiego powiatowego starostwa. Zamek stanowił własność Sułkowskich do 1945 roku. Po II wojnie światowej zamek przejęty został przez Państwo Polskie i pełnił funkcję siedziby wielu instytucji kulturalnych. Od 1983 roku jedynym jego użytkownikiem jest państwowe Muzeum w Bielsku-Białej. Najstarsza charakterystyka zamku zawarta była w urbarzu państwa bielskiego z 1571 roku:

"Po pierwsze jest zamek w mieście Bielsku zlokalizowany, dobrze wymurowany, w nim 15 pokojów a także izb, też 22 dbale utrzymane sklepione pomieszczenia, rozległe i małe, wraz z nowo wzniesionym murowanym budynkiem słodowni i browaru, który poza obrębem zamku, jednakże w okolicy jest ulokowany, poza tym przynależne stajnie, duży spichlerz, pralnia a także izby do kąpieli, w okolicy jakich woda przepływa. Dalej przy tym zamku ma sad duży z urodzajnymi drzewami owocowymi, w nim również wszelkie zioła gdy wystąpi taka potrzeba mogą być uprawiane, w okolicy też łąka, i jest też przy nich nowy chmielowy ogród, w nim około poczwórnego małdra chmielu rok w rok może rosnąć. Są też w dwóch miejscach dobre stawy należące do zamku, gdzie wody nie zbraknie, w których ryby w zimowym sezonie trzymać można".