Ratusz w Bielsku-Białej Autor : Martens kategoria: Ciekawe miejsca







Ratusz w Bielsku-Białej jest neorenesansowym, budynkiem zabytkowym mieszczącym się na pl. Ratuszowym, w dzielnicy Biała Krakowska. Budowlane prace odbyły się w okresie 1895-1897. Projektantem był Emanuel Rost. Na wstępie mieścił magistrat miasta Białej, Komunalną Kasę Oszczędności a także kilkanaście innych instytucji bialskich, a także mieszkania urzędnicze. Od 1951 stanowi siedzibę Prezydenta Miasta i Rady Miejskiej a także sekcji wydziałów Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej.



Wysokość : 314.00 m n.p.m.

Architektura Ratusza w Bielsku-Białej

 

 Ratusz w BIelsku-Białej został wzniesiony na rzucie prostokąta. Przestrzeń całkowita budynku wynosi 1278m2. Symetrię strukturze zaznacza ryzalit (czyli występ z lica w elewacji budynku ) Sali Rady i westybulu jak również dwa ryzality narożne. Jeden z nich zamienia się w wieżę Ratusza. Budynek ma dwa małe skrzydła, które w sposób wyraźny tworzą kształt podkowy. Od południowej strony wybudowana została kwadratowa studnia wraz z boczną schodową klatką. Ratusz ma trzy piętra. Funkcję reprezentacyjną pełni piętro pierwsze. System elewacji względem siebie  jest zhierarchizowany. Najwybitniej skromna jest zachodnia ( tylna ) część budynku. W miarę dochodzenia do fasady zdobienia i artykulacja występują coraz częściej. Najwięcej zdobień i  detali architektonicznych zawiera ryzalit środkowy.

 Wykonany jest według zasady trójdzielnej loggi arkadowej (wnęka w zewnętrznej płaszczyźnie budynku, otwarta od zewnętrznej strony) : trzech portali wejściowych (ozdobne obramienie drzwi wejściowych) i balkonu obwieszczeniowego - elementu, jakiego nie mogło zabraknąć w XIX-wiecznej architekturze. Balkon jest wyłącznie dekoracyjnym elementem. W podziałach ścian zostały użyte zdwojone pilastry jońskie jak również gęsta ornamentacja z neorenesansowych motywów okuć, kartuszy, festonów kwiatowych jak również herbów miasta. Nieodłącznym znakiem Ratusza w Bielsku-Białej jest rzeźba stworzona z kamienia bogini Eirene z rogiem obfitości oraz u jej boku - małym Plutosem (bogiem bogactwa). Powyżej znajduje się herbowa tarcza z motywem pszczoły ( emblemat pracowitości i zapobiegliwości). Prezentowany system kompozycyjny jest podobny do fasady wiedeńskiego Pałacu Sprawiedliwości.

 Symetryczny system budowli zostaje zachwiany przez zegarową wieżę. Trzeba zaznaczyć, że w tamtych czasach był to nieodłączny element budowanych ratuszów. Jest ona przedłużeniem północno-wschodniego ryzalitu. Jej wysokość liczona od podłoża wynosi 52 metry.  Posiada kształt kwadratu, nakryta wielobocznym hełmem z galeryjką i iglicą w sąsiedztwie czterech narożnych kopułek.  Posiada loggię widokową. W obramieniu okna znajduje się data ukończenia budowli - czyli rok 1897. Na wieży widoczny jest zegar. Z ktorego, co trzy godziny jest odtwarzany miejski hejnał.

 Ratusz w Bielsku-Białej pod względem architektonicznym bardzo mocno może przypominać wiedeński Pałac Miejski. W zestawieniu do form wiedeńskich architekt wprowadził położone od strony północnej motywy w formie stromego dachu jak również ornamentów okuciowych i zawijanych kartuszy.  Zobaczyć można, że są to jedyne szczegóły, które nie wywodzą się od wiedeńskiej architektury i odróżniają ratusz na tle podobnych budowli.

 

Historia Ratusza w Bielsku-Białej

 

Idea wybudowania nowego Ratusza (dawny ratusz z roku 1827 znajdował się na placu Wojska Polskiego ) powstała w dziewięćdziesiątych latach XIX wieku.  Stwierdzono, że ówczesny Ratusz jest za mały dla będącego w fazie rozwoju miasta. Sponsorem budowy  nowego ratusza była Komunalna Kasa Oszczędności - miejscowy bank.
 
 Na Początku roku 1894 dyrekcja Komunalnej Kasy Oszczędności ogłosiła architektoniczny konkurs na wykonanie projektu. Z zamierzenia spełniać miał on dwa zadania : być siedzibą banku jak również  siedzibę magistratu.  Precyzyjnie określono wymagania, które nowy budynek miał spełniać. Najbardziej pożądana była  funkcjonalność jak również okazałość ratusza. Rozpoznawczym znakiem miała być wieża zegarowa. O organizację konkursu zwrócono się do Austriackiego Związku Inżynierów i Architektów. W skład jury weszli trzej architekci wiedeńscy: Ludwig Wächtler, Franz von Neumann i Herman Helmer.

 W dniu 24 lipca 1894 jury ogłosiło najlepszy ich zdaniem projekt. W konkursie udział wzięło osiem propozycji. Aktualnie znane są tylko dwie z nich: projekt pod hasłem Honoris Causa autorstwa Karla Korna jak również Coalition 2 autorstwa Emanuela Rosta. Lepszy okazał się projekt Rosta.  Po konkursie, uległ on wielu poprawkom i zmianom.  Propozycja Korna znalazła się na miejscu drugim. Domyślać się można, że powodem były zbyt duże rozmiary budynku jak również brak uwzględnienia reprezentatywnej zegarowej wieży.

 1 września 1895 roku miały swój początek pierwsze prace budowlane. Po ponad dwóch latach Ratusz zostaw wybudowany. Za budowę odpowiedzialny był Ignatz Ungwer. Koszty budowy  obliczane na 200 000 koron austro-węgierskich, wyniosły ostatecznie 612 000 koron.  Miejskie władze, z burmistrzem Johannem Rosnerem na czele jak również Komunalna Kasa Oszczędności wprowadziły się do nowego budynku 17 października 1897 roku. Szybko Ratusz stał się także siedzibą policji i 20-osobowego oddziału miejskiej straży. Jeden pokój zajmowało Towarzystwo Obywatelskie. Na najwyższej kondygnacji mieszkali urzędnicy. W 1897 roku po zachodniej stronie Ratusza utworzono park miejski.

 Gdy połączono w 1951 roku miasta Bielsko i Biała w jedno miasto, ratusz został siedzibą Prezydenta Miasta, Urzędu Miejskiego i Miejskiej Rady Narodowej w Bielsku-Białej.

 W 1991 roku zegar na wieży został wymieniony na nowy - zegar elektroniczny. Ówczesny zegar znalazł się w muzeum. W 1993 roku miały swój początek konserwatorskie prace na dachu i na zegarowej wieży. Prace podstawowe (odnowienie elewacji jak również wnętrz ratusza) miały miejsce w latach 1996-1997. Na swoje stulecie Ratusz odzyskał swój pierwotny blask. XIX-wieczny wygląd ratusza został odtworzony na kanwie dawnych zdjęć jak również projektowych rysunków Emanuela Rosta.

 Z ciekawych informacji wymienić można, że w  kwietniu 2008 roku Narodowy Bank wypuścił w obieg monetę okolicznościową z serii 32 historyczne miasta o nominale 2 zł. Na rewersie monety znalazł się wizerunek Ratusza w Bielsku-Białej. A w roku 2009 Ratusz w Bielsku-Białej został umieszczony na tzw. pocztówce przedstawiającej Polskę  podczas konkursu Eurowizji.
 

Ratusz w Bielsku-Białej dzisiaj

 Dzisiaj w Ratuszu znajdują się biura Prezydenta Miasta i jego zastępców, Biuro Rady Miejskiej w Bielsku-Białej. Sala Rady pełni rolę sali posiedzeń. Oprócz znajdują się tutaj:

 

    Biuro Prasowe     Biuro Administratora Informacji Osobowych     Biuro Funduszy Europejskich     Biuro Pełnomocnika PM ds. Systemu Zarządzania     Biuro Pełnomocnika PM ds. Ochrony Informacji Niejawnych     Stanowisko ds. BHP     Wydział Administracyjno-Gospodarczy     Wydział Audytu Wewnętrznego i Kontroli     Wydział Budżetu     Wydział Finansowo-Księgowy     Wydział Kultury i Sztuki     Wydział Organizacji i Nadzoru     Wydział Prawny     Wydział Promocji Miasta     Wydział Strategii i Rozwoju Gospodarczego     Wydział Zarządzania Kryzysowego